Zand gezocht: waarom gewassen AEC‑bodemas een slim alternatief is voor primair zand

Zand lijkt heel gewoon. We zien het overal: op het strand, in rivieren en in de bouw. Toch waarschuwen de Verenigde Naties dat de wereld te veel zand gebruikt. Deltares (kennisinstituut dat zich richt op onderzoek en oplossingen voor waterbeheer en de ondergrond) legt uit dat we zand sneller winnen dan de natuur het kan aanvullen. Daardoor raken kustgebieden en rivierdelta’s beschadigd. Ook verdwijnen planten en dieren die van deze gebieden afhankelijk zijn. 

Zand is dus niet alleen een bouwstof. Het is ook belangrijk voor de natuur. Daarom moeten we er zorgvuldiger mee omgaan. 

In Nederland hebben we een circulaire oplossing die hierbij kan helpen: gewassen AEC‑bodemas. Deze niet vormgegeven bouwstof is veilig, betrouwbaar en in grote hoeveelheden beschikbaar. En het belangrijkste: het kan primair zand vervangen in veel toepassingen waar de vraag blijft groeien. 

Gewassen AEC‑bodemas ontstaat na het wassen van het minerale deel dat overblijft na afvalverbranding. Door dit wasproces wordt het materiaal geschikt om te gebruiken als NV bouwstof. Zouten, metalen en lichte deeltjes worden verwijderd. Wat overblijft, lijkt op zand en grind. Het voldoet aan de regels van de Besluit Bodemkwaliteit 2022. Daardoor kan het veilig worden gebruikt in de bouw. 

Dat zien we ook in de praktijk. In projecten zoals de A9‑verbreding, het Logistiek Park Moerdijk en het Prinses Amalia‑viaduct is het al succesvol toegepast. 

Toch is er nog een drempel: het woord “bodemas” roept soms het beeld op van afval. Dat is jammer, want gewassen AEC‑bodemas is een volledig gecertificeerde bouwstof. De oproep van de VN en Deltares helpt om dit beeld te veranderen. Als we echt circulair willen bouwen en de natuur willen beschermen, moeten we alternatieve materialen vaker gebruiken. Gewassen bodemas is zo’n alternatief dat vandaag al klaar ligt. 

De zandcrisis vraagt om actie. Niet later, maar nu. Gewassen AEC‑bodemas maakt de bouwsector minder afhankelijk van zandwinning. Het helpt om circulaire doelen te halen en het beschermt kwetsbare natuur. De oplossing ligt voor ons. Het is tijd om hem te gebruiken.  

Lees hier het artikel van Deltares, gepubliceerd op 12/5/2026.