Frequently Asked Questions
Op deze pagina vind je antwoorden op de meestgestelde vragen over gewassen AEC-bodemas. We leggen uit wat gewassen AEC-bodemas precies is, waar het voor wordt gebruikt en onder welke voorwaarden het kan worden toegepast. Ook gaan we in op vragen als: is het gebruik van gewassen AEC-bodemas veilig, heb je er een vergunning voor nodig en welke regels en keuringen spelen daarbij een rol? Deze FAQ helpt je om snel een helder beeld te krijgen, zodat je weloverwogen keuzes kunt maken in je projecten.
Wat is gewassen AEC-bodemas?
AEC-bodemas is het restmateriaal dat overblijft na de verbranding van huishoudelijk en bedrijfsafval. Als de AEC-bodemas vervolgens wordt gewassen, gezeefd en gescheiden zodat het als secundaire bouwstof hergebruikt kan worden, dan spreken we pas over “gewassen AEC-bodemas”, zodra de certificering middels de beoordelingsrichtlijnen in orde zijn (BRL 2307-01 en BRL 2307-02) en/of keuring volgens AP04. Dit is een essentieel onderscheid: ongewassen bodemas is géén gelijkwaardig product. Pas nadat de bodemas is gewassen, gezeefd, gescheiden en gecertificeerd, is er sprake van ‘gewassen bodemas.
Is gewassen bodemas geschikt voor hergebruik?
Gewassen bodemas is geschikt voor hergebruik als vrij toepasbare bouwstof, mits de certificering AP04 in orde is. Voor gewassen bodemas zijn er vervolgens twee (niet verplichte) beoordelingsrichtlijnen: de BRL 2307-01 (civieltechnisch) en de BRL 2307-02. Als gewassen bodemas hieraan voldoet en een productcertificaat heeft ontvangen, mag het in infrastructuurprojecten toegepast worden.
Wat is een beoordelingsrichtlijn?
Een beoordelingsrichtlijn (BRL) beschrijft de eisen waar een product aan moet voldoen. Als het product aan de eisen in de BRL voldoet, krijgt het een certificaat. Dit certificaat wordt verleend door een onafhankelijke certificatie-instelling. Een BRL gaat vaak verder dan wat wettelijk verplicht is, er staan ook technische en veiligheidseisen in. Het certificaat biedt de gebruikers van het product de zekerheid dat het bedrijf achter het product constante kwaliteit levert en aan erkende normen voldoet, dat wil zeggen dat de K-waarden (waterdoorlatendheid) bij verschillende tests dicht bij elkaar liggen. Een BRL-certificaat is meestal drie jaar geldig, met jaarlijkse tussentijdse controles om te waarborgen dat het bedrijf aan de eisen blijft voldoen.
Welke wettelijke eisen gelden er voor het gebruik van gewassen bodemas?
Belangrijke regelgeving is het Besluit Bodemkwaliteit (2022), dat kwaliteitseisen stelt aan het gebruik van grond- en bouwstoffen bij de aanleg en vernieuwing van infrastructuur. Deze regelgeving moet bodem en grondwater in ons land beschermen.
Gewassen bodemas moet voldoen aan het Besluit Bodemkwaliteit. Wat houdt dit in?
Gewassen bodemas moet voldoen aan de kwaliteitseisen voor ‘niet-vormgegeven toepassingen’ in het Besluit Bodemkwaliteit. ‘Niet vormgegeven’ wil zeggen dat gewassen bodemas ongebonden mag worden gepast in infrastructuurprojecten zonder isolatie-, beheers- en controlemaatregelen, net als zand en grind. Wel geldt bij elk bouwproject de verplichting om het gebruik van bodemas (vier weken vóór de levering) te melden bij het bevoegd gezag (gemeente, provincie, waterschap of de rijksoverheid).
Wordt gewassen AEC-bodemas nog gekeurd, voordat het wordt toegepast?
Zeker, elke partij gewassen bodemas moet worden gekeurd, voordat deze wordt vrijgegeven voor gebruik bij een infrastructuurproject. Deze zogeheten partijkeuring gebeurt door onafhankelijke onderzoeksbureaus, die gecertificeerd zijn volgens het accreditatieprogramma AP04.
Wat houdt een AP04 keuring in?
Een AP04-keuring, ofwel partijkeuring, is een wettelijk verplicht onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van grond of bouwstoffen om te bepalen of deze hergebruikt mogen worden volgens de normen van het Besluit bodemkwaliteit. Tijdens de AP04 keuring worden monsters genomen en geanalyseerd op aanwezige verontreinigingen, zoals zware metalen. De analyses worden uitgevoerd door erkende onderzoekbureaus en geaccrediteerde laboratoria. Dit voor elke grond- en bouwstof wettelijk verplichte onderzoek moet voldoen aan de regels van het Besluit Bodemkwaliteit.
Is er een vergunning nodig om gewassen AEC-bodemas toe te passen?
Nee, er is meestal geen vergunning voor nodig. Soms kan een gemeente om een vergunning vragen. Dat is per gemeente verschillend. Wel geldt bij elk bouwproject de verplichting om het gebruik van bodemas (vier weken vóór de levering) te melden aan het bevoegd gezag (gemeente, provincie, waterschap of de rijksoverheid). Via een DSO-melding (Digitaal Stelsel Omgevingswet) wordt gemeld dat gewassen AEC- bodemas wordt toegepast.
Is het gebruik van gewassen AEC-bodemas veilig?
Als gewassen bodemas is gecertificeerd volgens AP04 én de twee beoordelingsrichtlijnen BRL 2307-01 (civieltechnisch) en BRL 2307-02, worden de milieurisico’s voor bodem of grondwater tijdens het gebruik ervan beheerst. Daarmee is aangetoond dat:
de uitloging van metalen en zouten onder de wettelijke normwaarden blijft;
de milieuhygiënische risico’s voor bodem en grondwater beheerst zijn.
De certificering garandeert dat het product in de praktijk voldoet aan alle milieueisen. Let op: zonder deze certificering is er géén sprake van gewassen AEC-bodemas, maar van een onvoldoende gewassen variant met andere eigenschappen en risico’s.
Waarom wordt AEC-bodemas hergebruikt?
De Europese Unie stuurt aan op een volledig circulaire economie in 2050. In 2030 is een eerste tussendoel gesteld van 50 procent circulair Europa. Nederland streeft exact dezelfde doelen na. Deze doelen zijn alleen te realiseren door het gebruik van primaire grondstoffen ingrijpend te verminderen én minder restafval te produceren. Hergebruik van bodemas past bij deze doelstellingen.
Wat zijn de voordelen van gewassen AEC-bodemas?
Elke ton gewassen bodemas spaart een ton primaire bouwstof uit. Deze besparing vermindert de ecologische impact van infrastructuurprojecten.
Gewassen bodemas is een duurzame vervanger van primaire grondstoffen als zand en grind. De inzet ervan past goed in de circulaire economie, waarin zoveel mogelijk materialen worden hergebruikt.
Beperkt aantasting van natuurgebieden zoals rivieren en duinen
Is betaalbaar en direct beschikbaar
De inzet van gewassen bodemas is bovendien voor opdrachtgevers van deze projecten interessant, omdat ze met de circulaire bouwstof ook hun eigen milieuvoetafdruk omlaag kunnen brengen.
Door zand te vervangen door gewassen bodemassen hoeft er minder gegraven te worden, waardoor landschap en natuur beter beschermd blijven.
Waar wordt gewassen AEC-bodemas voor gebruikt?
Gewassen AEC-bodemas is een niet-vormgegeven bouwstof en wordt vooral toegepast als zandvervanger in de wegenbouw. Het materiaal wordt al jaren succesvol toegepast in echte bouwprojecten in Nederland. Denk aan:
wegen en fietspaden
parkeerterreinen
viaducten en infrastructuurprojecten (snelwegen)
Hoe kijkt de rijksoverheid tegen het hergebruik van AEC-bodemas aan?
De rijksoverheid heeft altijd een sterke voorkeur voor het wassen van bodemas gehad, omdat daarmee ongewenste stoffen, zoals zware metalen en zouten worden verwijderd. Onlangs heeft het kabinet het Circulair Materialenplan (CMP) vastgesteld. Het CMP is vanaf 30 december 2025 van kracht en komt in de plaats van het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3). Het CMP schrijft voor dat vanaf 2026 álle bodemas die als bouwstof ongebonden wordt toegepast, gewassen moet worden. Ook moet álle bodemas voldoen aan de eisen van het Besluit Bodemkwaliteit.
Is er in het verleden ook niet-gereinigde AEC-bodemas in infrastructuurwerken toegepast?
Tot 2012 was de toepassing van ruwe AEC-bodemas in infrastructuur toegestaan, mits er isolatie-, beheers- en controlemaatregelen (IBC) werden getroffen.