Gewassen AEC-bodemas: kansen en ontwikkelingen
Door de kwaliteitsslag in de opwerkingsinstallatie voldoet gewassen bodemas van HVC al sinds 2016 aan alle milieueisen voor bouwstoffen. Daarmee heeft de circulaire bouwstof zijn weg gevonden naar tal van infrastructuurprojecten. Gewassen bodemas wordt onder meer als zandvervanger in wegfunderingen toegepast.
Gewassen bodemas is daarom interessant, omdat met de circulaire bouwstof de milieuvoetafdruk omlaag gaat. Elke ton gewassen bodemas spaart een ton primaire bouwstof uit. Deze besparing vermindert de ecologische impact van infrastructuurprojecten.
Overheden
Ook overheden kunnen hun voordeel doen met het toepassen van gewassen bodemas. Bijvoorbeeld: de meeste gemeenten hebben circulaire doelstellingen opgesteld: ze willen zoveel mogelijk materialen hergebruiken. Door bij infrastructuurprojecten voor gewassen bodemas te kiezen kunnen gemeenten concreet invulling geven aan deze doelstellingen.
Nog een voorbeeld: als een gemeente zelf aandeelhouder is van een afvalenergiecentrale (AEC) is de cirkel rond. Ze kunnen een weg of fietspad aanleggen met gebruik van gewassen bodemas, die uit de verbranding van hun eigen restafval is teruggewonnen en opgewerkt.
De inzet van gewassen bodemas is ook financieel gunstig. De circulaire bouwstof is een goedkoper alternatief voor de steeds duurdere primaire materialen als zand en grind.
Kijk hier voor alle bronvermelding van deze pagina
Negatieve berichtgeving
Een voor gewassen bodemas nadelige ontwikkeling is dat er in de media met enige regelmaat negatieve berichten staan over infrastructuurprojecten waar bodemas bij is ingezet. Daardoor heeft het woord ‘bodemas’ een slechte klank gekregen. Het gevolg is dat gemeenten aarzelen om gewassen bodemas in hun infrastructuurprojecten toe te passen. De AEC’s en opwerkbedrijven vinden deze negatieve aandacht onterecht. Gewassen bodemas is een gecertificeerd product dat voldoet aan alle milieueisen. Het product is goedgekeurd en voldoet aan de regels van het Besluit Bodemkwaliteit. Het opwerken en opnieuw gebruiken van bodemas past in de circulaire ambities van Nederland en Europa.
Rijkswaterstaat is als opdrachtgever overtuigd voorstander van het gebruik van gewassen bodemas in grote infrastructuurprojecten Samen met partners kijkt de wegbeheerder hoe ze de inzet van primaire grondstoffen, zoals zand, terug kan brengen door deze te vervangen door secundaire bouwstoffen, zoals gewassen bodemas. Dit betekent dat er uiteindelijk minder natuurlijke materialen gewonnen hoeven te worden, waar geen onuitputtelijke voorraad van is.
Zichtbaar
Wat meespeelt is dat na het wassen van bodemas resterende metaaldeeltjes, glas, keramiek en ander steenachtig materiaal zichtbaar zijn in het eindproduct. In 2021 heeft dit in Katwijk tot ophef onder bewoners geleid. Bij de toepassing van het materiaal in een infrastructuurproject werd geconstateerd, dat het batterijen bevatte. Hoewel na onderzoek door de gemeente bleek dat de gewassen bodemas aan alle normen voldeed, was de verontwaardiging begrijpelijk. Het betreffende opwerkbedrijf heeft hier lering uit getrokken en direct het opwerkingsproces aangepast om daar meer batterijen uit te halen. Sinds 2022 bevat een ton gewassen bodemas minder dan 1 batterijrest.
De afvalenergiecentrales (AEC’s) en de opwerkbedrijven hebben volop geïnvesteerd in opwerkingstechnologie, om de milieukwaliteit van gewassen bodemas te borgen. Gewassen bodemas voldoet aan alle milieueisen voor bouwstoffen. Bij het toepassen ervan worden de milieurisico’s beheerst.
Circulair Materialenplan
De rijksoverheid heeft altijd een sterke voorkeur voor het wassen van bodemas gehad, omdat daarmee ongewenste stoffen, zoals zware metalen en zouten eruit worden gehaald. Onlangs heeft het kabinet het Circulair Materialenplan (CMP) vastgesteld. Het CMP is vanaf 30 december 2025 van kracht en komt in de plaats van het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3). Het CMP schrijft voor dat vanaf 2027 álle bodemas die als bouwstof ongebonden wordt toegepast, gewassen moet worden. Ook moet álle bodemas voldoen aan de eisen van het Besluit Bodemkwaliteit.
Het kabinet heeft als doel gesteld dat de inkoop bij de overheid in 2030 100 procent circulair moet zijn. De inzet van gewassen bodemas past bij deze circulaire ambitie. Het circulaire product geldt als een duurzame vervanger van primaire materialen als zand en grind.
De Europese Unie stuurt aan op een volledig circulaire economie in 2050. In 2030 is een eerste tussendoel gesteld van 50 procent circulair Europa. Nederland streeft exact dezelfde doelen na. Deze doelen zijn alleen te realiseren door het gebruik van primaire grondstoffen ingrijpend te verminderen én minder restafval te produceren. Hergebruik van bodemas past eveneens bij deze doelstellingen.